Quan Trọng: Học sinh cấp 2 có phải học cả ngày không 2025 – Lộ trình chi tiết

Học sinh cấp 2 có phải học cả ngày không 2025 – Chương trình giáo dục phổ thông đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng: chuyển đổi sang mô hình Học Cả Ngày (Full-day schooling) cho bậc THCS, dự kiến triển khai rộng rãi vào năm 2025. Đây không chỉ là một sự thay đổi về lịch học, mà còn là một sự tái cấu trúc toàn diện về phương pháp giảng dạy, nội dung chương trình và cách thức đánh giá học sinh.

Nếu bạn là phụ huynh có con sắp hoặc đang học cấp 2, hoặc là giáo viên đang chuẩn bị cho sự chuyển đổi này, việc nắm bắt thông tin chính xác và đầy đủ lúc này là vô cùng cần thiết. Bài viết này, với góc nhìn khiêm tốn và thực tế, sẽ phân tích cặn kẽ lộ trình này, giúp bạn có sự chuẩn bị tốt nhất.

Viết một câu nêu công dụng của một đồ dùng học tập

Viết 1 câu về cách bảo quản đồ dùng học tập

1. Tổng Quan Về Chương Trình Học Cả Ngày Cấp 2: Bối Cảnh & Mục Tiêu Cốt Lõi

Để hiểu rõ lộ trình năm 2025, trước hết chúng ta cần hiểu rõ bối cảnh và những mục tiêu chiến lược mà Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang hướng tới.

1.1. Khái niệm “Học cả ngày” và sự khác biệt so với chương trình cũ

Nhiều năm qua, học sinh cấp 2 Việt Nam chủ yếu theo học chương trình một buổi/ngày (Half-day schooling), tức là chỉ học 4-5 tiết vào buổi sáng hoặc buổi chiều, thời gian còn lại thường dùng cho việc tự học hoặc học thêm.

Chương trình Học Cả Ngày là việc học sinh sẽ học tập tại trường từ sáng đến chiều (thường từ 8-10 tiết/ngày), bao gồm cả giờ nghỉ trưa và sinh hoạt bán trú (nếu có).

Điểm khác biệt cốt lõi:

• Chương trình cũ: Tập trung vào việc truyền thụ kiến thức cốt lõi, thời gian thực hành hạn chế, phụ huynh cần tự sắp xếp chương trình buổi còn lại.

• Chương trình mới: Tăng cường thời lượng học tập chính khóa, tích hợp các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, thể thao, nghệ thuật vào chương trình tại trường, giảm áp lực học thêm, tối ưu hóa thời gian và không gian học tập.

1.2. Mục tiêu chiến lược của Bộ GD&ĐT khi triển khai lộ trình 2025

Việc chuyển sang học cả ngày không phải là một quyết định đột ngột, mà nằm trong mục tiêu chiến lược dài hạn của Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018.

• Mục tiêu chính: Chuyển đổi từ mô hình giáo dục nặng về kiến thức sang mô hình phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất cho học sinh.

• Tăng cường chất lượng: Đảm bảo học sinh có đủ thời gian thực hành, làm dự án, tham gia các hoạt động giáo dục STEM/STEAM ngay tại trường, thay vì chỉ tiếp thu lý thuyết.

• Đồng bộ hóa quốc tế: Phù hợp với xu hướng giáo dục tiên tiến của nhiều quốc gia phát triển, nơi mô hình học cả ngày đã được chứng minh về hiệu quả.

• Giảm gánh nặng gia đình: Giúp phụ huynh yên tâm về môi trường học tập và sinh hoạt của con trong suốt cả ngày làm việc, giảm chi phí và thời gian tìm kiếm các lớp học bổ trợ bên ngoài.

1.3. Cơ sở pháp lý và văn bản quan trọng nhất cần nắm về lộ trình này

Phụ huynh và nhà trường cần theo dõi sát sao các văn bản chính thống sau:

• Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

• Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 (Chương trình tổng thể và Chương trình môn học), đặc biệt là quy định về thời lượng học tập.

• Các thông tư, công văn hướng dẫn triển khai chi tiết về Học cả ngày do Bộ GD&ĐT ban hành, sẽ là kim chỉ nam cho các Sở và Phòng GD&ĐT địa phương.

Chúng tôi xin được nhấn mạnh, các thông tin chính thức luôn được cập nhật qua các cổng thông tin của Bộ và các Sở GD&ĐT.

1.4. Lợi ích kép cho học sinh (chuyên môn) và phụ huynh (quản lý thời gian)

Lộ trình này mang lại những lợi ích thiết thực cho cả hai phía:

Đối tượng	Lợi ích Chuyên môn/Học tập (Học sinh)	Lợi ích Thực tế/Quản lý (Phụ huynh)
Học sinh	Có thêm thời gian để nghiên cứu sâu, thực hành, làm bài tập ngay tại trường với sự hỗ trợ của giáo viên, giảm bài tập về nhà. Phát triển toàn diện qua các môn Thể chất, Nghệ thuật, Kỹ năng sống.	Có kế hoạch quản lý thời gian làm việc ổn định, giảm lo lắng về việc đón/đưa con nhiều lần trong ngày. Giảm áp lực tìm kiếm và chi trả cho các lớp học thêm bên ngoài.
Nhà trường	Tăng cường tính chủ động trong việc sắp xếp chương trình học tập linh hoạt, khai thác tối đa cơ sở vật chất.	Tạo môi trường giáo dục đồng bộ, chất lượng, dễ dàng kiểm soát và đánh giá sự tiến bộ của học sinh.

2. Chi Tiết Lộ Trình Triển Khai Học Cả Ngày Năm 2025: Thời Gian & Phạm Vi Áp Dụng

Mặc dù năm 2025 là mốc thời gian được nhắc đến nhiều, việc triển khai đã và đang diễn ra theo một lộ trình rõ ràng, có phân chia cấp độ và địa phương.

2.1. Khung thời gian triển khai chính thức theo từng cấp độ và địa phương (Thí điểm – Đại trà)

Việc chuyển đổi không diễn ra đồng loạt mà có sự chuẩn bị kỹ lưỡng:

• Giai đoạn Thí điểm: Đã và đang triển khai tại một số trường, vùng có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên. Việc thí điểm này nhằm rút kinh nghiệm và điều chỉnh chương trình cho phù hợp với thực tế.

• Giai đoạn Triển khai từng khối lớp: Theo lộ trình của Chương trình GDPT 2018, các khối lớp sẽ được áp dụng dần. Học cả ngày cấp 2 đã bắt đầu được áp dụng cho Khối 6 và 7, sau đó sẽ tiếp tục với Khối 8, 9 theo từng năm học. Năm học 2025-2026 dự kiến là năm mà hầu hết các khối lớp cấp 2 đã chuyển đổi hoàn toàn.

• Phân chia Địa phương: Các thành phố lớn, khu vực kinh tế phát triển (có điều kiện cơ sở vật chất tốt) sẽ ưu tiên triển khai sớm và rộng rãi hơn so với các vùng khó khăn.

2.2. Đối tượng học sinh Cấp 2 (Khối 6, 7, 8, 9) bị ảnh hưởng trực tiếp

Toàn bộ học sinh bậc Trung học cơ sở (THCS) từ lớp 6 đến lớp 9 là đối tượng trực tiếp của lộ trình này.

• Học sinh Khối 6 và 7 đã quen dần với chương trình mới và thời lượng học tập tăng lên.

• Học sinh đang học Khối 8 và Khối 9 trong các năm tới sẽ là những học sinh cuối cùng chuyển đổi, đặc biệt là Khối 9 sẽ chịu ảnh hưởng lớn do cần thích nghi nhanh để chuẩn bị cho kỳ thi chuyển cấp.

2.3. Sự thay đổi về thời lượng học tập trong tuần và phân bổ tiết học (số buổi/ngày)

Theo dự thảo, thời lượng học tập sẽ tăng từ 25-26 tiết/tuần (chương trình cũ) lên khoảng 32-35 tiết/tuần (chương trình học cả ngày).

• Số buổi/ngày: Học sinh sẽ học 5 ngày/tuần, mỗi ngày bao gồm 2 buổi (sáng và chiều).

• Phân bổ tiết học: Buổi sáng tập trung vào các môn học trọng điểm, buổi chiều dành cho các hoạt động trải nghiệm, giáo dục địa phương, CLB, hoạt động bổ trợ, hoặc các tiết học tự chọn.

Đây là sự thay đổi tích cực nhằm đảm bảo học sinh có đủ thời gian để lĩnh hội kiến thức và phát triển kỹ năng.

2.4. Yếu tố về cơ sở vật chất (phòng học, sân chơi) cần được đáp ứng trước 2025

Điều kiện tiên quyết để triển khai thành công học cả ngày là phải đảm bảo cơ sở vật chất. Các trường phải:

• Đảm bảo phòng học: Mỗi lớp một phòng học ổn định, tránh tình trạng luân chuyển lớp.

• Khu vực bán trú/ăn trưa: Cần có nhà ăn hoặc phòng nghỉ trưa đủ tiêu chuẩn vệ sinh và an toàn cho học sinh.

• Phòng chức năng: Tăng cường các phòng thí nghiệm, phòng máy tính, phòng đa chức năng để phục vụ các hoạt động thực hành, trải nghiệm.

• Sân chơi, khu thể chất: Phải có không gian đủ lớn để học sinh vận động, rèn luyện thể chất vào giờ giải lao và các tiết hoạt động thể thao buổi chiều.

Các địa phương đang khẩn trương đầu tư và nâng cấp cơ sở vật chất để kịp tiến độ 2025.

3. Nội Dung và Phương Pháp Giảng Dạy Mới: Điểm Nhấn Của Chương Trình

Học cả ngày không chỉ là tăng thời gian, mà còn là cải tổ nội dung và phương pháp. Đây là yếu tố quyết định chất lượng giáo dục.

3.1. Sự điều chỉnh trong chương trình các môn học trọng điểm (Toán, Văn, Anh)

Các môn học trọng điểm vẫn giữ vị trí then chốt, nhưng cách tiếp cận sẽ thay đổi:

• Toán: Tăng cường ứng dụng thực tế, giải quyết vấn đề, thay vì chỉ giải bài tập máy móc. Khuyến khích sử dụng các công cụ công nghệ trong học tập.

• Ngữ Văn: Tập trung vào việc phát triển năng lực đọc hiểu, cảm thụ, phân tích và tạo lập văn bản theo hướng cá nhân hóa, phát huy tư duy phản biện.

• Ngoại ngữ (Anh): Tăng thời lượng thực hành giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ trong các tình huống thực tế, làm dự án, thay vì chỉ tập trung vào ngữ pháp.

3.2. Vai trò của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong chương trình cả ngày

Đây là điểm mới quan trọng nhất. Các hoạt động này được đưa vào chương trình chính khóa, thường vào buổi chiều.

• Hoạt động Trải nghiệm: Giúp học sinh khám phá bản thân, phát triển kỹ năng mềm, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giải quyết vấn đề thông qua các dự án thực tế, hoạt động xã hội.

• Hướng nghiệp: Bắt đầu sớm từ cấp 2, giúp học sinh nhận diện sở thích, năng lực cá nhân, và có định hướng sơ bộ về nghề nghiệp trong tương lai, chuẩn bị cho việc lựa chọn tổ hợp môn ở cấp THPT.

3.3. Phương pháp giảng dạy tích cực: Tăng cường thực hành và dự án liên môn

Giáo viên sẽ chuyển từ vai trò truyền đạt kiến thức sang vai trò người đồng hành, tổ chức và định hướng.

• Tăng cường thực hành: Thời gian học cả ngày cho phép học sinh dành nhiều tiết hơn cho thực hành tại phòng thí nghiệm, phòng máy.

• Dự án liên môn (Interdisciplinary projects): Học sinh được khuyến khích áp dụng kiến thức của nhiều môn học (ví dụ: Toán, Lý, Công nghệ) để cùng nhau thực hiện một dự án thực tế. Phương pháp này giúp kiến thức trở nên sống động, gắn kết hơn.

3.4. Đánh giá học sinh: Từ điểm số sang năng lực và phẩm chất toàn diện

Việc đánh giá sẽ không chỉ dựa vào điểm số cuối kỳ hay bài kiểm tra định kỳ.

• Đánh giá quá trình: Chú trọng đánh giá thường xuyên thông qua các hoạt động nhóm, bài thuyết trình, sản phẩm dự án, thái độ học tập.

• Đánh giá năng lực: Tập trung vào việc học sinh đã sử dụng kiến thức để giải quyết vấn đề như thế nào, thay vì chỉ nhớ kiến thức.

• Đánh giá phẩm chất: Bao gồm các yếu tố như trung thực, trách nhiệm, chăm chỉ, nhân ái, thể hiện qua các hoạt động trong và ngoài lớp học.

4. Thách Thức và Giải Pháp Dành Cho Các Bên Liên Quan

Bất kỳ sự thay đổi lớn nào cũng đi kèm với những thách thức. Chúng ta cần nhìn thẳng vào thực tế để cùng nhau tìm ra giải pháp.

4.1. Đối với nhà trường: Vấn đề thiếu giáo viên, bồi dưỡng chuyên môn và cơ sở hạ tầng

• Thiếu giáo viên: Việc tăng thời lượng học tập đòi hỏi phải tăng số lượng giáo viên đứng lớp. Đây là một áp lực lớn, đặc biệt đối với các môn học mới hoặc môn chuyên biệt.

  • Giải pháp: Các trường cần có kế hoạch tuyển dụng, đồng thời tối ưu hóa việc phân công chuyên môn và khuyến khích giáo viên kiêm nhiệm phù hợp.

• Bồi dưỡng chuyên môn: Giáo viên cần được đào tạo lại về phương pháp giảng dạy tích cực (dạy dự án, dạy tích hợp) để đáp ứng yêu cầu mới.

• Cơ sở hạ tầng: Mặc dù đã có đầu tư, việc đảm bảo đầy đủ phòng chức năng, bếp ăn, khu vực nghỉ ngơi cho tất cả các trường, đặc biệt là vùng nông thôn, vẫn là thách thức.

4.2. Đối với phụ huynh: Kế hoạch chi phí, thời gian đón/đưa và giám sát việc học tại nhà

• Kế hoạch chi phí: Chi phí bán trú, ăn uống, và các hoạt động ngoại khóa tại trường có thể tăng lên. Phụ huynh cần chủ động lên kế hoạch tài chính.

• Thời gian đón/đưa: Học cả ngày đồng nghĩa với việc giờ tan học sẽ muộn hơn. Phụ huynh cần sắp xếp lại thời gian làm việc để phù hợp với khung giờ này.

• Giám sát tại nhà: Vì học sinh đã hoàn thành hầu hết bài tập tại trường, phụ huynh cần chuyển từ việc “kiểm tra bài tập” sang việc “đồng hành, trò chuyện” để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của con.

4.3. Đối với học sinh: Sự thích nghi với cường độ học tập cao hơn và quản lý áp lực

Học sinh sẽ cần thích nghi với cường độ học tập kéo dài hơn trong ngày.

• Áp lực thích nghi: Một số em có thể cảm thấy mệt mỏi ban đầu.

  • Giải pháp: Nhà trường cần thiết kế các tiết học linh hoạt, đan xen giữa học tập nghiêm túc và các hoạt động vận động, giải trí để giữ sự tập trung.

• Quản lý áp lực: Cần học cách tự quản lý thời gian, sắp xếp đồ dùng cá nhân và chủ động trong việc học tập.

4.4. Giải pháp và đề xuất từ chuyên gia để việc chuyển đổi diễn ra suôn sẻ

Các chuyên gia giáo dục thường nhấn mạnh những điểm sau:

• Tăng cường truyền thông: Bộ GD&ĐT và các trường cần tổ chức nhiều buổi tập huấn, hội thảo để phổ biến thông tin chính xác, minh bạch tới phụ huynh và học sinh.

• Đầu tư vào nguồn lực: Ưu tiên đào tạo lại và bổ sung đội ngũ giáo viên.

• Cá nhân hóa lộ trình: Cho phép các trường có sự linh hoạt nhất định trong việc áp dụng, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

5. Chuẩn Bị Tốt Nhất Cho Học Sinh Cấp 2 Trước Thềm Năm 2025

Sự chuẩn bị chủ động luôn mang lại kết quả tốt nhất.

5.1. Lời khuyên cho học sinh: Phát triển kỹ năng tự học và quản lý thời gian cá nhân

Các em học sinh cần được khuyến khích:

• Rèn luyện thói quen tự học: Biết cách tìm kiếm thông tin, đặt câu hỏi, và tự giải quyết các vấn đề đơn giản.

• Quản lý thời gian: Lập thời gian biểu chi tiết cho các hoạt động học tập, nghỉ ngơi, và giải trí.

• Nâng cao sức khỏe: Đảm bảo chế độ ăn uống, ngủ nghỉ hợp lý để có đủ sức bền cho một ngày học dài.

5.2. Hướng dẫn phụ huynh đồng hành cùng con theo chương trình học cả ngày

Vai trò của phụ huynh lúc này là Đồng Hành chứ không phải Giám Sát nghiêm ngặt.

• Tạo không gian trò chuyện: Dành thời gian mỗi tối để trò chuyện với con về những gì đã học, những hoạt động con tham gia, thay vì chỉ hỏi về điểm số.

• Khuyến khích hoạt động ngoài trời: Buổi tối và cuối tuần, hãy cho con tham gia các hoạt động thể thao, ngoại khóa để cân bằng lại sau những giờ học căng thẳng.

• Tìm hiểu chương trình: Cùng con đọc và tìm hiểu về các mục tiêu, nội dung của các môn học mới để có thể hỗ trợ con khi cần thiết.

5.3. Các nguồn tài liệu chính thống để cập nhật thông tin mới nhất về lộ trình

Phụ huynh nên ưu tiên các nguồn thông tin sau:

• Website chính thức của Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT tại địa phương.

• Thông báo trực tiếp từ Ban Giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm của trường.

• Các cổng thông tin giáo dục uy tín, đã được kiểm chứng.

Việc chuyển đổi sang Học cả ngày cấp 2 năm 2025 là một bước tiến cần thiết, đòi hỏi sự chung tay của cả nhà trường, phụ huynh và chính các em học sinh. Hãy cùng nhau đón nhận sự thay đổi này bằng thái độ chủ động và tích cực nhất.